Prezydenta RP najskuteczniej można obrazić po pijanemu. Na dworcu, w popularnym parku, każdym wystarczająco ludnym miejscu. Koniecznie odwiedzanym przez policyjne patrole. Tam wystarczy głośno wymówić personalia aktualnego prezydenta RP i połączyć z równie głośno artykułowanymi wyrazami uznawanymi powszechnie za obraźliwe i wulgarne. Potem czekać na zatrzymanie przez patrol policji. Jak to było niedawno z trzydziestoletnim Obywatelem zatrzymanym na krakowskich Plantach.

To sposób dla zwykłych obywateli RP. VIP nie musi się upijać. Wystarczy, że jego wypowiedź, jak np. Lecha Wałęsy, że „durnia mamy za prezydenta” nagłośnią media. Policja nie jest wtedy potrzebna. W obu przypadkach do akcji wkracza prokurator.

Musi, bo paragraf 2 art.135 kodeksu karnego nie pozostawia drogi odwrotu – Kto publicznie znieważa Prezydenta Rzeczpospolitej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Prokurator wszczyna postępowanie, a zwykły podejrzany często trafia do aresztu. VIP pozostaje wolnym .Jeśli obaj są szczęściarzami, to sąd rozpatrzy ich akty oskarżenia szybciej, niż grożący im wyrok pozbawienia wolności. Sąd zwykle sądzi, bo waga artykuł 135 paragraf 2 kk nie zachęca do oddalania prokuratorskiego oskarżenia.

W USA sądy tego nie muszą, bo tam za znieważenie prezydenta nie karze się. To gwarantuje przyjęta jeszcze w 1791 roku I poprawka do Konstytucji. Mówi ona m.in., że Kongres nie może uchwalić żadnej ustawy ograniczającej swobodę wypowiedzi oraz wolność prasy. W 1964 roku dodatkowo Sąd Najwyższy orzekł, że media mogą być sądzone za znieważenie funkcjonariuszy publicznych tylko wtedy, gdy udowodni się im jedynie działanie w „faktycznie złej wierze”.

W Wielkiej Brytanii już można królową znieważać bezkarnie. Potwierdza to wypowiedz Prokuratora Generalnego /Attorney General/ z 2004 wykluczająca prowadzenie jakichkolwiek postępowań karnych dotyczących obrazy królowej. To efekt upowszechniania doktryny praw człowieka. Artykuł 10 Human Rights Act z 1998 roku – ustawy inkorporującej do prawa brytyjskiego Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – gwarantuje każdemu prawo do swobodnego wyrażania swoich poglądów. Gdyby ktoś zapragnął koniecznie być skazanym za obrazę królowej brytyjskiej musiałby jej obrazę ubrać w nawoływanie do nienawiści ze względów rasistowskich lub religijnych.

Obowiązujący w Watykanie kodeks prawa kanonicznego nie przewiduje przestępstwa znieważenia papieża. Ewentualny znieważający mógłby być skazany, gdyby władze tego państwa zażądały zastosowania obowiązującego w Watykanie włoskiego kodeksu karnego wobec podejrzenia takiego przestępstwa. Ale przynajmniej od 40 lat taki wniosek nie jest znany.

Sankcje za obrazę głowy państwa nie obowiązują już w Republice Korei. Zniesiono je po upadku reżimu wojskowego 1998 roku. Po kompromitującym władze procesie dziennikarza skazanego wcześniej za krytykę poglądów prezydenta Kim Dae Junga. Nie karze się za takie przestępstwa na Ukrainie od 2001 roku. W Rosji od 2002 roku . Można tam być skazanym za „publiczną obrazę władz w czasie w wykonywania przez nich obowiązków służbowych”. Sankcje są niższe: grzywna, praca przymusowa, kolonia karna. Ale od tamtego czasu za obrazę Putina ani Miedwiediewa nikogo jeszcze nie skazano. Za to za obrazę władz niższych rangą kilkanaście tysięcy osób. Widać obywatele Rosji sami się powstrzymują przed tykaniem prezydenta. Podobnie jest w Chinach. Najnowszy chiński kodeks karny nie zawiera już „przestępstw kontrrewolucyjnych” mieszczących kiedyś obrazę władz najwyższych. Głowa chińskiego państwa traktowana jest demokratycznie, tak samo jak inni znieważani obywatele. Można za to dostać nawet 3 lata więzienia. Ale przynajmniej od 2000 roku raporty organizacji broniących swobody wypowiedzi nie informują o sankcjach za takie znieważenie. Do Chin powrócił konfucjanizm – dobrze wychowany człowiek szefa publicznie nie znieważa.

Prawo niemieckie przewiduje karę, i to nawet do 5 lat więzienia, za znieważenie prezydenta. Ale ściganie ewentualnej obrazy uzależnione jest od zgody prezydenta. Tak jak w Japonii od cesarza. Najstarsi niemieccy prawnicy nie pamiętają takiej zgody, a japońscy przypominają, że wedle panujących od dawna zwyczajów cesarzowi nie wypada jej udzielać. Dodatkowo w 1990 roku  niemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny uznał, że „nawet poważne ataki na funkcjonariuszy państwowych, w tym satyryczne, mieszczą się w konstytucyjnie chronionej wolności wypowiedzi”. Warto przypomnieć, że polski prezydent nie może zastopować prokuratorskiego postępowania nawet gdy nie poczuje się obrażony.

Nie kryje się z tym Tajlandia gdzie wpisano do Konstytucji ochronę czci Domu Panującego. W tajskim kodeksie karnym wpisano aż dziesięć typów zniewag i odpowiednią drabinę sankcji za nie. W kwietniu 2006 roku skazano dziennikarz gazety „Fah Diew Kan” za publikacje jedynie wywiadu z osobą wypowiadającymi się obraźliwie. W Tajlandii istnieje cenzura prewencyjna, widać musiała zaspać. Nie zaspała w przypadku filmu „Anna i król” z Jodie Foster, bo Tajlandzka Rada d/s Filmów uznała, że scenariusz znieważa króla Mongkuta panującego w XIV wieku. I nie dopuściła do projekcji.

W październiku 2006 roku Trybunał Konstytucyjny uznał, że przestępstwem ściganym przez prokuraturę może być jedynie znieważenie funkcjonariusza państwowego w trakcie pełnienia przez niego czynności służbowych. Każdy funkcjonariusz publiczny RP i nawet „osoba do pomocy mu przybraną podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych” podlega ochronie przed znieważeniem. Art.226 paragraf 1 kodeksu karnego przewiduje za to grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Ograniczenia sankcji do grzywny proponuje ostatnio minister sprawiedliwości.

Prezydent RP jest najważniejszym z funkcjonariuszy publicznych. Jednak chroniący go przed obrazą paragraf 2 art.135 kodeksu karnego nie spełnia swego zadania. Zmusza jedynie prokuraturę i sądy do marnowania czasu i pieniędzy na występki hałaśliwych pijaczków albo żądnych chwilowej sławy drugorzędnych aktywistów. Do wysyłania listów gończych za bezdomnymi – oskarżonymi, jak to było w przypadku Huberta H. Albo, jak w przypadku Lecha Wałęsy, do zajmowaniem się wypowiedziami mieszczącymi się w obecnych normach politycznej polemiki. Granicę obrazy prezydenta RP stale naruszają blogujący politycy, jak choćby Janusz Palikot. Ale ich chronią parlamentarne immunitety i cenzurujący prewencyjnie blogi prawnicy.

Zbliża się gorączka wyborczej, prezydenckiej kampanii. Pobudzi społeczne emocje, kolejnych nietrzeźwych hałaśliwe obrażających. Znowu oskarżenia o obrazę prezydenta RP wywołają jedynie powszechne z niego drwiny. W 2007 roku złożyłem do laski marszałka Sejmu RP projekt ustawy uchylenia paragrafu 2 art.135. Nie wzbudził on entuzjazmu posłów rządzącego wówczas PiS ani PO marzącej o prezydenturze Donalda Tuska. W tej kadencji Sejmu jest podobnie. Zgłaszający wiosną 2009 podobny pomysł Janusz Palikot szybko nabrał wody w usta widząc pewnie prezydenturę Donalda Tuska.

I tak to paragraf jawnie obrażający ideę i zasady państwa prawa w polskim kodeksie karnym pozostaje niewzruszony.

PS. We wspomnianym projekcie nowelizacji kodeksu karnego wnosiłem też o uchylenie paragrafów 3 i 4 art.136. Tam trzy lata więzienia grożą za obrazę głowy obcego państwa. Gdyby polscy miłośnicy prezydentów Łukaszenki, Kim Dong Il, a kiedyś prezydenta Putina byli bardziej aktywni to mogliby nasłać prokuraturę na liczne polskie krytyczne media. Jedynym do tej pory skazanym z tych paragrafów jest redaktor Jerzy Urban. Za obrazę głowy państwa watykańskiego papieża Jana Pawła II w felietonie zamieszczonym w satyrycznym tygodniku „Nie”.